Ik had een collega die het altijd had over "de bootjes die dezelfde kant op moeten wijzen." In elke vergadering. Maakte niet uit wat het onderwerp was. Nieuw media onderzoek? "alle bootjes moeten dezelfde kant op wijzen". Strategie aanscherpen of vernieuwen "we moeten ervoor zorgen dat alle bootjes dezelfde kant op wijzen".

Maar welke bootjes? Wie zijn de bootjes? Welke kant moeten ze op? En hoe weten we of dat de goede kant is?

Niemand vroeg het. Iedereen was stil. En na afloop liep iedereen verdwaasd de ruimte uit. Wat was nou de bedoeling? Waar ging dit eigenlijk over?

Welkom in het land van de 'corporate bullshit'

ik ben blijkbaar niet de enige die zich hierover verbaast (lees: aan stoort), want ik ontdekte laatst een pareltje van een onderzoek over 'corporate bullshit'. Lees even mee met de volgende uitspraken:

"Drilling down one more click on services, we actually think of multiple swimlanes of opportunity around business."

"Working at the intersection of cross-collateralization and blue-sky thinking, we will actualize a renewed level of cradle-to-grave credentialing and end-state vision."

"You have to appreciate that the milestones we have set in these swim lanes provide a road map for this flow chart."

Hoe business savvy klinken die uitspraken jou in de oren?
​
Als je dit enigszins indrukwekkend vindt klinken dan houd je waarschijnlijk wel van corporate taal, en ben je waarschijnlijk vrij ontvankelijk voor dit soort uitspraken. Misschien moet je de rest van de nieuwsbrief niet lezen...

Wat is corporate bullshit en hoe verschilt het van vakjargon?

Corporate bullshit is niet hetzelfde als moeilijke taal. Onderzoekers definiëren bullshit als informatie die misleidend indrukwekkend, belangrijk of informatief overkomt zonder dat te zijn (Frankfurt, 2005; Littrell, 2026). De spreker liegt niet per se. Het maakt gewoon niet uit of het klopt.

[FYI: ja je leest dit goed, er bestaat dus een wetenschappelijke definitie van bullshit!]

Dat onderscheidt bullshit ook van vakjargon. Jargon vergemakkelijkt communicatie binnen een groep die het begrijpt, denk aan medisch of juridisch taalgebruik. Corporate bullshit doet het tegenovergestelde: het klinkt indrukwekkend, maar het verhult meer dan het verduidelijkt. De zinnen hierboven zijn daar voorbeelden van. Ze zijn algoritmisch gegenereerd uit echte bedrijfstermen: syntactisch correct, semantisch leeg.

Wat meet de Corporate Bullshit Receptivity Scale?

De Corporate Bullshit Receptivity Scale (CBSR) is een gevalideerd meetinstrument dat bijhoudt hoe gevoelig iemand is voor corporate bullshit. Littrell (2026) legde ruim 1.000 werknemers zinnen voor zoals de voorbeelden hierboven en vroeg hen die te beoordelen op "business savvy." Hoe hoger iemand scoort, hoe meer die persoon de lege taal als indrukwekkend ervaart.

Die gevoeligheid blijkt niet willekeurig verdeeld. Ze hangt samen met andere meetbare eigenschappen, en dat patroon is bedroevend.

Bullshit-gevoeligheid hangt positief samen met een algemene waardering voor corporate taal, vatbaarheid voor pseudo-diepzinnige uitspraken, en de neiging om zelf indruk te maken met holle taal (Littrell, 2026). Negatief hangt het samen met analytisch denken, cognitieve reflectie, intelligentie en de bereidheid om eigen aannames te bevragen.

Oftewel: wie gevoeliger is voor corporate bullshit, doet zelf ook ook vaker aan persuasive bullshitting. Positieve samenhang betekent als twee dingen positief samenhangen, gaan ze samen omhoog: Negatief samenhangen betekent het omgekeerde: wie gevoeliger is voor bullshit, scoort lager op analytisch denken, reflectie en intelligentie.. Het zegt overigens niets over oorzaak en gevolg, maar wel dat de patronen consistent zijn.

Waarom is corporate bullshit een organisatieprobleem?

Corporate bullshit is geen onschuldig communicatieprobleem. Het heeft meetbare gevolgen voor hoe organisaties functioneren. Wie hoog scoort op bullshit-gevoeligheid vertrouwt de leidinggevende meer, beoordeelt leiderschap als transformatief en visionair, voelt zich geïnspireerd door de mission statement en neemt tegelijkertijd aantoonbaar slechtere beslissingen op het werk (Littrell, 2026). Gevoeligheid voor corporate bullshit was de sterkste negatieve voorspeller van besluitvormingskwaliteit in het onderzoek, sterker dan alle andere gemeten factoren.

Dit is geen toeval. Het is een vicieuze cirkel: wie gevoelig is voor corporate bullshit beloont de leiders die het produceren. Die leiders klimmen op. De mensen die er niet in trappen haken af. En zo ontstaan hele bedrijfsculturen die van gebakken lucht aan elkaar hangen.

Hoe doorbreek je de vicieuze cirkel van corporate bullshit?

De vicieuze cirkel is te doorbreken, maar het vraagt actief gedrag van jezelf én van de mensen om je heen.

1. Vraag jezelf na elke vergadering. Wat is hier concreet beweerd? Wat weet ik nu dat ik daarvoor niet wist? Wat ga ik morgen anders doen? Als die vragen geen antwoord hebben, was de vergadering waarschijnlijk vol corporate bullshit, hoe indrukwekkend het ook klonk.

2. Communiceer zelf zo concreet mogelijk. Geen bootjes die dezelfde kant op moeten, maar: wie doet wat, wanneer, en hoe meten we of het gelukt is? Concreet formuleren is ongemakkelijker, want het maakt je afrekenbaarder. Het is ook precies wat effectieve communicatie onderscheidt van indrukwekkend klinkende lucht.

3. Stel de vraag hardop in de vergadering."Wat bedoel je daar precies mee?" Je bent echt niet de enige die het niet snapt. De meeste mensen in de zaal denken hetzelfde, maar niemand vraagt het, want vragen stellen lijkt alsof je iets mist. Het omgekeerde is waar: wie doorvraagt, doorbreekt de cirkel.

4. Leer helder schrijven — en eis het van de mensen om je heen. De meest effectieve tegenmaatregel tegen corporate bullshit is de vaardigheid om gedachten concreet en onderbouwd te formuleren. Lees boeken over helder schrijven. Instrueer je AI via een goede masterprompt zodat die je dwingt tot precisie in plaats van je meegaat in vaagheid. En als je wil oefenen in een groep: op 26, 30 of 31 maart geef ik een blogworkshop waarin we precies dit leren — evidence-based schrijven dat ook echt ergens over gaat. Er zijn nog plekken vrij.

Meer weten?

Littrell, S. (2026). The Corporate Bullshit Receptivity Scale: Development, validation, and associations with workplace outcomes. Personality and Individual Differences. Open access via ResearchGate​

Groetjes, en tot volgende week!

​